Również na temat

Melike Hatun — prawdziwa postać historyczna z XIV wieku, zamożna i wpływowa mieszkanka Ankary. Według profesora Hüseyina Çınara z Uniwersytetu Yıldırım Beyazıt była ona prawdopodobnie córką Kaykubada III — ostatniego sułtana seldżuckich władców Anatolii. Była zleceniodawczynią budowli publicznych i wspierała sufickiego poetę Hacı Bayram-ı Veli. Meczet otrzymał jej imię w hołdzie tej patronce życia religijnego i społecznego miasta. Ważne jest, aby nie mylić jej z Melike Mama Hatun, o której wspominają inne źródła historyczne.

Budowa meczetu trwała cztery lata. Uroczyste otwarcie odbyło się 27 września 2017 roku w obecności prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdoğana. Projekt opracował architekt Hilmi Şenalp. Meczet Melike Hatun jest zatem stosunkowo młodą budowlą, mimo że charakteryzuje się głęboko historycznym językiem architektonicznym.

Podczas ceremonii otwarcia prezydent Erdoğan stwierdził, że w okresie rządów jednopartyjnych w Republice Turcji podejmowano próby pozbawienia Ankary jej pierwotnej tożsamości, między innymi poprzez ograniczanie budowy obiektów sakralnych. Część ekspertów i dziennikarzy uznała budowę meczetu w historycznym centrum miasta za „neoosmański krok przeciwko republikańskiemu planowaniu urbanistycznemu”. Dyskusja trwa, a meczet postrzegany jest nie tylko jako symbol architektoniczny, ale także polityczny.

Sala modlitewna meczetu może pomieścić jednocześnie 7 000 wiernych. To sprawia, że meczet Melike Hatun jest jednym z największych meczetów w Ankarze. Powierzchnia działki wynosi 3 600 metrów kwadratowych. Przestrzeń pod kopułą zorganizowana jest zgodnie z zasadą wywodzącą się z tradycji meczetów wielkiego architekta Sinana: jednolita, centralna przestrzeń z wysokim bębnem, zapewniająca dobrą akustykę.

Nie, wstęp do meczetu Melike-hatun jest bezpłatny. Meczet jest otwarty codziennie dla wszystkich zainteresowanych. Jedynym warunkiem jest przestrzeganie zasad zachowania obowiązujących w obiekcie religijnym: należy zdjąć obuwie przy wejściu, a kobiety powinny założyć chustę oraz ubranie zakrywające ramiona i kolana.

Tak, meczet jest otwarty dla wszystkich odwiedzających, niezależnie od wyznania. Należy jedynie przestrzegać ogólnie przyjętych zasad: zdjąć obuwie przed wejściem, zachowywać się cicho i z szacunkiem, a kobiety powinny zakryć głowę i założyć skromny strój. W piątek w południe (dżuma-namaz) meczet jest przepełniony — o tej porze lepiej odłożyć zwiedzanie.

Meczet Melike Hatun wyróżnia się od razu kilkoma cechami. Cztery minarety o wysokości 72 metrów – układ nawiązujący do największych sułtańskich meczetów Stambułu: Błękitnego Meczetu (Sultan Ahmed Camii) i meczetu Süleymaniye. Główna kopuła o średnicy 27 metrów wznosi się na wysokość 47 metrów. Nad portalami wejściowymi znajdują się dekoracyjne napisy wykonane przy użyciu złota płatkowego, masy perłowej, kości i kości słoniowej: rzadki przykład odrodzenia średniowiecznych technik ręcznego zdobienia w nowoczesnym budownictwie. Język architektoniczny jest celowo eklektyczny: łączy motywy seldżuckie, osmańskie i współczesne.

Cztery minarety to historycznie uprzywilejowany układ, charakterystyczny dla największych meczetów sułtańskich Imperium Osmańskiego. Meczety z czterema minaretami budowano jako symbol wielkości państwowej i religijnej. Hilmi Şenalp celowo zastosował ten układ, aby podkreślić rozmach i status budowli. Na każdym minarecie znajdują się po trzy szerefe — balkony-galerie dla muezina, co również odpowiada tradycji wielkich meczetów imperialnych.

Meczet znajduje się w dzielnicy Ulus – historycznym centrum Ankary. Dosłownie po drugiej stronie ulicy znajduje się Gençlik Parkı, największy park miejski stolicy, z którego rozciąga się najlepszy panoramiczny widok na wszystkie cztery minarety. W pobliżu znajduje się Cytadela w Ankarze (zamek w Ankarze), muzeum etnograficzne oraz Hacı Bayram Camii – meczet związany z duchową patronką samej Melike Hatun. W ciągu jednego dnia w dzielnicy Ulus można naprawdę poznać kilka warstw historycznych: rzymską, seldżucką i republikańską.

Zwiedzanie meczetu z zewnątrz i od wewnątrz, łącznie ze spacerem po okolicy i robieniem zdjęć, zajmuje zazwyczaj około 90 minut. Jeśli planujesz połączyć tę wizytę ze spacerem po parku Gençlik Parkı i zwiedzaniem sąsiednich atrakcji — meczetu Hacı Bayram Camii lub zamku w Ankarze — zarezerwuj sobie pół dnia.

Najlepszym okresem są wiosna i jesień, kiedy pogoda w Ankarze sprzyja spacerom po historycznym centrum miasta. Latem w centrum może być bardzo gorąco, a zimą – wietrznie i zimno. Idealną porą na robienie zdjęć jest zachód słońca: minarety mienią się złotym blaskiem, a kopuła kontrastuje z ciemnoniebieskim niebem. Atmosfera jest szczególnie uroczysta w dni świątecznych modlitw — Ramadanu i Kurban-bajramu.

Z lotniska Ankara Esenboğa (ESB) najwygodniej jest dojechać autobusem Havaş do przystanku Kızılay lub ASTI w centrum miasta, a następnie przesiąść się na metro linii M1 do stacji Ulus — najbliższej meczetowi (około 10 minut pieszo). Podróż taksówką z lotniska do Ulus zajmuje około 40–50 minut, w zależności od natężenia ruchu. Jeśli przyjechałeś pociągiem Hızlı Tren ze Stambułu lub Eskisehiru, z głównego dworca kolejowego w Ankarze do stacji Ulus jest kilka przystanków metrem.

Warto zaplanować wizytę w dzień powszedni, unikając piątku około południa — o tej porze odbywa się modlitwa dżuma, a meczet jest przepełniony. Aby spokojnie zwiedzać, najlepiej wybrać się rano od poniedziałku do czwartku. Jeśli chcesz poczuć wyjątkową atmosferę — przyjedź w okresie ramadanu lub Kurban-Bajramu. Jeśli chcesz robić zdjęcia, wybierz się tu o zachodzie słońca. Wiosna i jesień to najprzyjemniejsze pory roku na spacery po historycznej dzielnicy Ulus.

Proszę wsiąść do metra linii M1 i wysiąść na stacji Ulus — jest to stacja położona najbliżej meczetu, stąd około 10 minut spacerem. Z centrum Kızılay podróż metrem zajmie 5–7 minut. Jeśli jedziesz autobusem, liczne linie EGO łączą Ulus z innymi dzielnicami miasta. Meczet znajduje się na wschód od Atatürk Bulvarı i Gençlik Parkı — głównych punktów orientacyjnych dzielnicy.

Zanim wejdziesz do środka, obejdź meczet z zewnątrz. Najlepszy widok rozciąga się od strony Gençlik Parkı: rozległy park miejski i bulwar Atatürka dają rzadką okazję, by zobaczyć cały budynek w całości, bez domów mieszkalnych na pierwszym planie. Stąd dobrze widać wszystkie cztery minarety o wysokości 72 metrów oraz główną kopułę. O zachodzie słońca minarety świecą się szczególnie efektownie — to najlepszy moment na zdjęcie panoramiczne.

Przy wejściu do meczetu należy zdjąć obuwie i zostawić je na specjalnej półce lub zabrać ze sobą w torbie. Kobiety muszą zakryć głowę chustą i założyć ubranie zakrywające ramiona i kolana — chusty można czasem wziąć przy wejściu, ale lepiej zabrać własną. Wstęp jest bezpłatny o każdej porze, z wyjątkiem czasu modlitwy, kiedy to dostęp dla turystów jest ograniczony. Zachowaj ciszę i nie przeszkadzaj modlącym się.

Po wejściu do środka warto zwrócić uwagę na przestrzeń pod kopułą: jej średnica wynosi 27 metrów, a wysokość – 47 metrów. Jednolita, centralna przestrzeń tworzy wrażenie wzniosłej przestrzeni i zapewnia doskonałą akustykę. Zwróć uwagę na dekoracyjne napisy nad portalami wejściowymi: zostały wykonane przy użyciu złotej folii, masy perłowej, kości i kości słoniowej — to rzadki przykład odrodzenia średniowiecznych technik ręcznego zdobienia. Sala może pomieścić 7 000 osób, ale w dni powszednie jest prawie pusta, co pozwala spokojnie wszystko obejrzeć.

Po zwiedzeniu meczetu udaj się do Gençlik Parkı — znajduje się on dosłownie po drugiej stronie ulicy i oferuje piękny widok na minarety z innej perspektywy. Następnie warto odwiedzić Hacı Bayram Camii — meczet związany z duchową patronką Melike Hatun — oraz Cytadelę w Ankarze (zamek w Ankarze), skąd rozciąga się panorama całego historycznego centrum miasta. W pobliżu znajduje się również muzeum etnograficzne. W ciągu jednego dnia w Ulus można poznać kilka epok historycznych: od starożytności rzymskiej po okres seldżucki i republikański.